Geschiedenis

Dorp

Ferwoude (Fries: Ferwâlde) is een terpdorp in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Het is ontstaan in de Middeleeuwen. Tot 2011 lag Ferwoude in de voormalige gemeente Wûnseradiel.

Ferwoude ligt aan de voormalige Zuiderzeedijk, net boven Workum. Een compact dorp waar oudere huizen en nieuwbouw met elkaar verweven zijn. De plaats met iets meer dan tweehonderd inwoners ligt midden in uitgestrekte landerijen.

Ferwoude is ontstaan als een terpdorp, zoals veel dorpen in zuidwest Fryslân. Het dorp is gelegen aan de rand van een veengebied op de overgang naar het oostelijk gelegen klei-op-veengebied. Tussen ± 1000 en ± 1400 ontstonden het Parregaastermeer en het Workumermeer ten oosten van Ferwoude. Geleidelijk ontstond door erosie een aaneengesloten reeks meren, die een belangrijke bron van inkomsten boden door de mogelijkheden voor visserij, scheepvaart en handelsverkeer. Ferwoude heeft lange tijd sterk onder invloed gestaan van de zee, tot de dijk om de Zuiderzee in de tweede helft van de 16e eeuw werd aangelegd, en meer permanente bebouwing mogelijk werd. Ook daarna bleef het water nog lange tijd een belangrijke rol spelen.

De  drooglegging van de meren tegen het einde van de 19e eeuw heeft uiteindelijk geleid tot vermindering van de werkgelegenheid en stagnatie van de (economische) groei van het gebied. De agrarische bedrijfsvoering is voor Ferwoude, ook in de huidige tijd, belangrijk gebleven. De overheersende verkavelingstructuur rond Ferwoude is een onregelmatige blokverkaveling. Sommige delen in de omgeving van Ferwoude liggen tot drie meter beneden NAP.

Hoewel in de historische situatie binnen het woongebied zeker verbindingspaden aanwezig geweest zullen zijn, was de streek rond Ferwoude voor het transport voornamelijk aangewezen op het water. Interlokale wegen kwamen nauwelijks voor en doordat het accent voor de vervoersactiviteiten op de waterverbinding was gelegen, ontwikkelde zich een systeem van verbindingsvaarten tussen de dorpen. Deze zijn ook nu nog duidelijk herkenbaar, in de situering van
het dorp ten opzichte van de Djippert en de Yskeboerevaart.

Protestantse Kerk

De Protestantse kerk (Buren 2) is een gepleisterde, driezijdig gesloten zaalkerk voorzien van een houten geveltoren met ingesnoerde spits. De mogelijk middeleeuwse kerk werd in 1767 ingrijpend gewijzigd. Uit deze periode stamt het natuurstenen ingangspoortje. De kerk werd in 1877 gepleisterd en toen of later heeft men een ingangsportaal gebouwd. De kerk bevat een door Bakker & Timmenga gebouwd orgel (1911). De nu als museum dienende boerderij annex timmerwerkplaats (Buren 5), met hoog zadeldak en melkkelder onder de opkamer, dateert uit 1849 en heeft een voorgevel uit 1875.

Fietspad Ferwoude – Gaast

In 2004 is een nieuw fietspad aangelegd tussen Ferwoude en Gaast. Echt ‘nieuw’ is dit pad echter niet, aangezien het al in 1850 beschreven wordt in de boeken van grietenij Wonseradeel. Zie meer over de geschiedenis van het pad op de site van HWWunseradiel.nl (vermelding over ‘kerkepad’) en lees over de opening op de site van het Friesch Dagblad. Beide links zijn aangereikt door Hans Reijn uit Gaast.

Aaltjemeerweg Ferwoude – Parrega

Op de site van ‘Parregea op it Yinternet’ staat een artikel geheel gewijd aan het ontstaan en aanleg, met al haar perikelen, van wat we nu kennen als de Aaltjemeerweg. Klik hier om ernaar doorverwezen te worden.

Zomaar enkele plaatjes:
Historische plaatjes / Google Photos

U bent uitgenodigd om meer informatie aan te leveren om dit onderwerp uit te breiden. Het is de bedoeling een onderverdeling te maken met een stukje over de het dorp in het algemeen, de kerk, de school en andere aspecten.

Mail naar info@ferwoude.eu.